Gebalanceerd

Individuen die in balans zijn met zichzelf en de eigen identiteit hebben gevormd hebben niet de behoefte om kritiek te leveren op anderen, mits dit opbouwend is en waarde toevoegt aan de ander. De manier waarop dit wordt geuit is in de vorm van feedback waarbij er respect is voor de ander en waarbij de ander vrij wordt gelaten in zijn eigen keuze en manier van denken.

Per definitie fout

Individuen die in een negatieve zin kritiek leveren op anderen zijn veelal hard en direct in zowel de verbale als de non-verbale communicatie, zonder dat er oog is voor wat dit met een ander doet. Er wordt geen rekening gehouden met de denkwijze van de ander dan wel rekening dat anderen ook recht hebben op een eigen denkwijze. Het is per definitie fout.

Omgevingsfactoren

Indien jij opgroeit in een omgeving waarbij er altijd sterk wordt geoordeeld over anderen dan is de kans uiteraard groot dat jij dit overneemt. Indien jij opgroeit in een omgeving waarbij je nooit een fout mag maken dan zal je dit ook overnemen. In een omgeving waarbij er sprake is van een tunnelvisie en daarmee dus weinig ruimte voor het verbreden van de horizon is het gevolg dat jij in een andere omgeving al snel situaties als vreemd beschouwt en dus kritiek levert; oordeelt. Het wordt een ander verhaal als jij in een omgeving opgroeit waarbij iedereen een eigen denkwijze mag hebben, waarbij er opbouwende positieve discussies worden gevoerd over de verschillende denkwijzen. Een omgeving waarbij het verbreden van de horizon juist wordt gestimuleerd dan wel stimulering van het ‘anders’ denken

Referentiekader

Wij allen hebben een referentiekader. Dit kader wordt ontwikkeld door het socialisatieproces en daarmee de opvoeding die wij krijgen, de omgeving waar wij opgroeien, de school waar wij naar toe gaan en de vrienden die wij hebben. Uiteraard kan dit rijtje nog verder aangevuld worden. De basis is; waar groei jij op en hoe denken, voelen en acteren de mensen in de omgeving waar jij dus opgroeit en in hoeverre hebben deze individuen de eigen identiteit ontwikkelt. Daarmee dus ook in hoeverre heb jij je eigen identiteit ontwikkelt of mogen ontwikkelen?

Identiteit

De identiteit wordt gevormd tijdens de adolescentiefase en daarmee tijdens de pubertijd. Als jij in deze periode, vooral van je opvoeders, de ruimte krijgt om jezelf te vinden en daarmee ‘hoe denk ik’, ‘wat vind ik’ alsmede ook de ruimte en de steun krijgt om je denkwijze te uiten zal dit proces positief verlopen waarna je een stevige identiteit zult ontwikkelen. Indien je deze ruimte niet hebt gekregen en jij vooral moest ‘voldoen’ aan de eisen die door jouw opvoeders werden gesteld, en dat je vooral moest denken en praten zoals je opvoeders waren dan wordt deze fase onvoldoende doorlopen. Gevolg hiervan is dat je onvoldoende je eigen identiteit ontwikkelt en dit dus altijd met je zal meedragen totdat je het zelf doorbreekt.  

Toetsen

Ongeacht of jouw adolescentiefase positief dan wel negatief is verlopen; onbewust ‘toets’ jij de ‘ander’ op jouw referentiekader. Dit doen wij allemaal. Indien er geen match is dan kan er dus kritisch gereageerd worden op de ‘ander’, want deze ‘ander’ komt niet ‘overeen’ met hoe jij denkt, voelt, praat en acteert.  Dit is veelal een onbewust en automatisch proces, zonder dat je het in de gaten hebt. Het verschil alleen met de individuen die het proces van de adolescentie positief hebben doorlopen is dat zij accepteren dat de ‘ander’ anders mag denken.

De individu die de adolescentiefase negatief heeft doorlopen ‘staat’ het ‘anders’ denken dus eigenlijk niet toe. Dit is een geheel automatisch proces. Let wel; individuen die de adolescentiefase positief hebben doorlopen en dus de eigen identiteit voldoende hebben ontwikkeld is dit ook een automatisch proces, waarbij acceptatie dat een ander ‘anders’ kan denken ook automatisch is geïntegreerd in de persoonlijkheid. De individu die deze fase onvoldoende heeft doorlopen; voor hen is het eveneens een automatisch proces waarbij het ‘kritisch’ zijn en het ‘oordelen’ eveneens een automatisch proces is geworden. De uitdaging is juist om je bewust te worden van dit ‘automatische proces’.

Geaccepteerd willen worden

Indien je tijdens het proces van de adolescentie nooit jezelf hebt mogen zijn vorm je dus onvoldoende je eigen identiteit.  Je mocht in principe geen eigen identiteit hebben, je werd niet serieus genomen en in het verlengde je werd niet gezien als een individu, maar wellicht als een verlengstuk van je opvoeder(s)? Let wel; vaak komt dit doordat jouw opvoeder(s) dit zelf ook op deze manier hebben meegekregen.

Wat er vervolgens gebeurt is dat jij heel hard je best doet om gezien en geaccepteerd te worden. Uiteraard onbewust. Je doet eigenlijk je best om als individu gezien te worden. Doordat je juist zo ontzettend je best doet om als individu gezien te worden ben je ook bezig met ‘hoe kom ik over’, ‘zeg ik de juiste dingen’, ‘hoe denken anderen over mij’ waardoor je, je dus eigenlijk probeert aan te passen. Dit, door je te toetsen met de ander. Je bent vooral extern georiënteerd, gericht op de ‘ander’ en niet op jezelf.

De kern

Zodra anderen uitspraken doen dan wel handelingen verrichten die wellicht niet zo handig zijn kan er zeer kritisch op de ander gereageerd worden terwijl de ander zich daar helemaal niet van bewust is of misschien gewoonweg zo is. Let wel; dit ‘kritische’ wordt niet altijd geuit en is veelal het meest zichtbaar in de directe omgeving. Anders; het wordt geuit vanuit een bepaald cynisme en geuit om een ‘ander’ te ‘straffen’, omdat jij ook werd ‘gestraft’ en dit gebeurt veelal onbewust! Een andere variant is dat je het helemaal niet uit, maar opkropt met alle fysieke en psychologische gevolgen van dien.

Wat er dan eigenlijk (onbewust) gebeurd is; ‘ik doe zo ontzettend mijn best om als individu gezien en geaccepteerd te worden en jij roept en handelt zonder na te denken, maar jij wordt daar niet op afgerekend’! ‘Als ik zoiets vroeger had gedaan of nu zou doen dan zou ik een berg van kritiek over mij heen krijgen, maar jij kan dus blijkbaar alles zeggen en doen, zonder dat iemand daar wat van over zegt’. Op een dieper niveau; kon ik ook maar zo zorgeloos zijn, was ik maar zo zelfverzekerd dat ik mij niet druk zou maken opdat wat een ander van mij zou vinden. De basis is namelijk; je hebt nooit jezelf mogen zijn, vroeger.

Opvoeding

Individuen die vroeger in de jeugd- en/of kinderjaren nooit dan wel onvoldoende zichzelf mochten zijn en daarmee dat er regelmatig kritiek werd geuit op vrijwel alles wat zij zeiden of deden worden later ook kritisch, mits ze dit doorbreken. Er is een verschil tussen het kritisch zijn doordat je dit zo hebt meegekregen en verschil dat je kritisch bent doordat je nooit jezelf hebt mogen zijn. Het eerste is dat je gewoonweg niet beter weet en het tweede is dat je juist nog altijd geaccepteerd wilt worden en jij jezelf dus nog steeds niet als een individu ziet. De uitgangspunten zijn anders.

Zelfbeeld

Het punt is dat indien je zelfbeeld positief is en jij voldoende eigenwaarde hebt, sterk in je schoenen staat, jij helemaal niet bezig bent met de ‘ander’. Je probeert dan namelijk altijd de ander te begrijpen. Je hebt je horizon dermate verbreed dat je vanuit verschillende perspectieven naar een situatie kunt kijken en dus eigenlijk ook niet echt een harde mening hebt, juist omdat je het vanuit verschillende perspectieven kunt bekijken en begrijpen. Dit zelfbeeld wordt dus ontwikkelt tijdens de adolescentiefase.  

Bewustwording

De eerstvolgende keer dat je op het punt staat om kritiek te leveren, vraag jezelf dan af; waar komt dit vandaan? Waarom doe ik dit? Helaas is het ook dat individuen die kritiek leveren ook minder positief in het leven staan en daarmee dat ze het leven, situaties en opmerkingen van anderen vanuit een negatief aspect (aanval) interpreteren. Zij gaan er dan eigenlijk vanuit dat hetgeen wat de ander zegt niet goed bedoelt kan zijn, dat er wel wat achter zit. Koppel dit eens aan de adolescentiefase en hoe de opvoeder(s) hiermee om zijn gegaan, wat wordt dan de conclusie?

Doorbreken

Wees je eerst bewust van hoe jij reageert op de ander dan wel op een situatie. Hoe reageer jij? Waarom reageer jij zoals je reageert? Waar komt dat vandaan? Is het omdat je het vanuit je socialisatieproces hebt meegekregen of omdat je nooit jezelf hebt mogen zijn; je adolescentiefase niet hebt mogen doorlopen?

Welke is het?

Indien je socialisatieproces; sta eens stil bij wat je hebt overgenomen en of je hier werkelijk ook zelf achter staat of is het gewoonweg overname? Denk eens na over hoe je werkelijk denkt, los van wat je hebt meegekregen; denken over je denken, dat is waar wij het over hebben. Waarom denk je zoals je denkt? Probeer het te ontcijferen. Uitgangspunt is ook; zolang jij happy bent met hoe jij bent, niets aan de hand natuurlijk, echter kan je het denken over je denken dan zien als het verbreden van je horizon en daarmee persoonlijke groei & ontwikkeling.

In het tweede geval en daarmee dat je geen individu mocht zijn, je adolescentiefase onvoldoende hebt doorlopen; alsnog je identiteit hervinden en deze identiteit accepteren. Zelfacceptatie. In balans komen met jezelf. Je zult merken dat je dan heel anders naar anderen en situaties zult kijken en je vrijwel geen kritiek meer zult hebben. Hoe werk je aan zelfacceptatie? Door jezelf de volgende vraag te stellen; ‘wie ben ik’ dus je identiteit. Neem de tijd voor jezelf en ga op ontdekkingsreis met jezelf. Leer jezelf kennen. Vooral; reflecteer met de mensen in je omgeving.

Wat kunnen wij voor jou betekenen?

Zoom Psychologie helpt individuen in het hervinden van de eigen identiteit, deze is er wel degelijk, echter is het weggestopt juist doordat men eerder niet zichzelf mocht zijn. Juist doordat men sterk was gericht op anderen en daarmee ‘geaccepteerd’ worden door anderen. De oriëntatie was dus extern en niet intern; wie ben ik en wat wil ik. Waar wij ons op richten is juist het interne en daarmee op de eigen identiteit en de acceptatie van deze identiteit. Rust, balans en het onbezorgde dat is wat je zult ervaren als je jezelf volledig kunt accepteren voor wie en hoe je bent. Je hebt dan ook zeker niet meer de behoefte om ‘kritiek’ te leveren op anderen dan wel te oordelen. Sterker nog het vormen van een mening wordt lastig, juist doordat je horizon dermate is verbreed en jij daardoor een situatie vanuit verschillende perspectieven kunt bekijken.

Aanmelden Zoom Psychologie

Aanmelden Artikels

About Author